Rezerwuj wizytę
Rezerwuj wizytę
BLOG
07.09.2017 r.
Mobbing w szkole – przyczyny, oznaki, sposoby działania
psychologia
psychologia dziecięca

Przyczyny mobbingu

Analizując zjawisko mobbingu, czy to szkolnego czy zawodowego zwykle wskazuje się na trzy elementy mogące implikować jego wystąpienie: cechy środowiska, cechy sprawcy/ów, oraz cechy osoby doświadczającej mobbingu.

Cechy środowiska
W przypadku szkoły środowiskiem ułatwiającym powstanie mobbingu jest otoczenie, w którym istnieje przyzwolenie na język przemocy (wyzwiska, mowa nienawiści), zachowania konfliktowe (bójki, sprzeczki) oraz w którym dzieci nie doświadczają modelującego przykładu dorosłych (nauczyciele krzyczą na uczniów, zastraszają ich, kadra jest skonfliktowana).

Cechy sprawców
Cechy mobberów (sprawców) to deficyt kompetencji społecznych oraz zwykle brak innych (pozytywnych) sposobów zwrócenia na siebie uwagi, Mobbowanie staje się dla nich sposobem zaistnienia w grupie rówieśniczej, stania się negatywnym liderem/ką.

Cechy osób doświadczających mobbingu
Osoba doświadczająca lobbingu z kolei w jakiś sposób się wyróżnia – może uczyć się wyjątkowo dobrze, lub słabo, być innej narodowości, wyznania, a nawet po prostu mieć inny kolor włosów. Cechy mobbingowanego-ej mają najmniejsze znaczenie – niemal każda może stać się pretekstem do przemocy.

Oznaki mobbingu

Niestety przemoc szkolna, szczególnie psychiczna- nie daje jednoznacznych objawów u dziecka. Zaniepokoić może nas to, jeśli dziecko nagle odmawia chodzenia do szkoły, jest apatyczne, lub przeciwnie drażliwe i wybuchowe. Młodsze dzieci, lub lękowa młodzież mogą „uciekać” w chorobę somatyczną – często zapadając na infekcje, bóle brzucha lub głowy niewiadomego pochodzenia. Sygnałem ostrzegawczym może być też nagminne gubienie przyborów szkolnych, zabawek, pieniędzy – mogące wskazywać na to, że dziecko stało się obiektem wyłudzania. Koszmary nocne, moczenie nocne i dzienne, lęki różnego typu – także mogą być objawami mobbingu.

Sposoby działania

Jak widać zachowanie dziecka mogące wskazywać na mobbing może być równie dobrze oznaką innych trudności natury psychologicznej (depresja, zaburzenia lękowe), zatem nie jest łatwo samodzielnie dokonać pewnej diagnozy. Najlepszym sposobem profilaktyki mobbingu jest relacja z dzieckiem, dzięki której ono samo od razu poinformuje nas o dziejącej się mu krzywdzie. Nie ma jednak co oczekiwać, że stanie się tak jeśli nasze kontakty z dzieckiem ograniczają się do zdawkowego – jak tam w szkole. By zbudować trwałą więź – owocującą zaufaniem i otwartością dziecka potrzeba codziennego – nie udawanego – zainteresowania, kontaktu i wspólnego czasu od wczesnego dzieciństwa. Im młodsze dziecko tym więcej „powie” nam zabawą ukazując w niej swoje niepokoje i lęki. Zatem warto poświęcić na nią czas każdego dnia. Starsze dzieci chętniej wyżalą się koleżankom/kolegom, ale jeśli czują (nie wiedzą, ale naprawdę to czują), że mogą nam zaufać – wtedy jest szansa, że i nas włączą w krąg osób zaznajomionych z ich problemami. Poza relacja z dzieckiem bardzo ważny jest kontakt ze szkołą- uważny nauczyciel/ka może szybko wychwycić niepokojące zachowania dzieci (np. osamotnienie na przerwie, niepokój, pogorszenie ocen), a także być pierwszą osobą która może zainterweniować.

Niekiedy dziecku jest łatwiej zwierzyć się komuś „obcemu”, ulubionemu wujkowi, sąsiadce lub psychologowi w gabinecie. Warto stworzyć mu ku temu okazję np. umawiając wizytę u psychologa dziecięcego. Czasem nawet jedno spotkanie może pomóc dziecku otworzyć się i zyskać poczucie, że jego problemy są dla rodziców ważne i wspierają go jak mogą w ich rozwiązaniu. W szczecińskim gabinecie psychoterapii behawioralno-poznawczej Wamka & Wamka na konsultację można umówić się osobiście, telefonicznie lub nawet emailem. Co ważne – istnieje także możliwość konsultacji online poprzez program Skype.

Powrót do artykułów
Maciej Wamka
psycholog
psycholog dziecięcy
psychoterapeuta
Absolwent Psychologii Szkoły Wyższej Psychologii Społecznej. Ukończone czteroletnie szkolenie w nurcie psychoterapii Poznawczo – Behawioralnym.
Czytaj więcej