Rezerwuj wizytę
Rezerwuj wizytę
BLOG
07.09.2017 r.
Syndrom wypalenia opiekuna – jak pomagać innym z troską o siebie?
psychologia

Osoby opiekujące się obłożnie chorymi członkami rodziny doświadczają ogromnej presji i napięć. Żyją w nieustannej obawie o możliwość pogorszenia się zdrowia bliskiej osoby, a swój rytm pracy i życia podporządkowują harmonogramowi czynności pielęgnacyjnych. Podejmują się wyczerpujących fizycznie działań (mycie, podnoszenie), są też narażone na różne trudne zachowania ze strony chorego (odmowa przyjmowania leków, stany depresyjne, a nawet agresja). Nierzadko opieka nad bliskim trwa miesiącami, a nawet latami – co może skutkować emocjonalnym i fizycznym wyczerpaniem opiekuna.

Syndrom wypalenia opiekuna

Pamiętajmy o tym, że by móc opiekować się innymi, powinnyśmy także umieć zaopiekować się sobą. Przewlekłe ignorowanie swoich potrzeb może skutkować tzw. syndromem wypalenia opiekuna – czyli zespołem cech zbliżonych do wypalenia zawodowego. Wypalony opiekun staje się zdystansowany i chłodny, swoje obowiązki wykonuje mechanicznie, nie ma siły ani energii nawet na rozmowę z chorym – gdyż sam potrzebuje wsparcia. Może przejawiać kłopoty psychosomatyczne (bóle głowy, brzucha, bóle kręgosłupa), a nawet sięgać po używki, aby obniżyć odczuwane napięcie. Przestaje uczestniczyć w życiu rodzinnym, towarzyskim i zawodowym, może przejawiać oznaki depresji, być apatyczny lub przeciwnie przesadnie rozdrażniony. Jeśli dostatecznie szybko otrzyma pomoc może odzyskać dawną radość życia, jednak lepiej działać profilaktycznie niż dopiero wtedy, gdy sytuacja zacznie już wyglądać tak poważnie.

Jak dbać o siebie dbając o bliską osobę?

Łap chwile oddechu

Należy pamiętać, że opieka nad osobą bliską to ciężka praca, nierzadko dodatkowo łączona z pracą zawodową i obowiązkami rodzinnymi. Podstawową rzeczą, o jaką powinnyśmy zadbać jest choć chwila wolnego czasu dla siebie. Jeśli stan chorego na to pozwala warto wychodzić na spacery, pielęgnować swoje hobby, spotykać się z innymi. Jeśli wymaga ciągłej pomocy warto rozważyć zaangażowanie innych osób z rodziny lub profesjonalnych opiekunów/ek. Nawet wyjście na kilkadziesiąt minut w tygodniu może okazać się zbawienne dla naszego samopoczucia i kondycji psychofizycznej. Spaceruj, medytuj, stosuje relaksacje (np. progresywną relaksację mięśni Jacobsona, trening autogeniczny Schulz’a) – niektóre z nich zajmują tylko kilka minut, a mogą znacznie obniżyć twoje codzienne napięcie.

Spotykaj się z innymi

Ważne by nie rezygnować z kontaktów z innymi ludźmi. Obłożna choroba często wpływa na samopoczucie i zachowanie chorego, którego zachowanie może być obciążające, czy niekiedy wręcz przykre. Możliwość porozmawiania z kimś, wylania swoich troski i trudnych emocji jest bezcennym prezentem, który możesz sobie ofiarować. Nie traktuj tego jak egoizmu. Pamiętaj – inni też chcą pomagać, zwierzając się im i spędzając z nimi czas – sprawiasz, że czują się dobrze mogąc wesprzeć cię na duchu.

Korzystaj z grup wsparcia

W większych miastach istnieją grupy wsparcia dla osób zmagających się z chorobami swoich bliskich. W mniejszych rozwiązaniem staje się Internet – gdzie można wirtualnie spotkać się i wymienić podobnym doświadczeniami, jak też poczytać o tym jak inni radzą sobie z obciążeniami. Być może takie rozmowy staną się źródłem inspiracji i wiedzy o tym, jak dbać o siebie w tych niełatwych okolicznościach, a może początkiem przyjaźni rodzących się ze wspólnoty doświadczeń.

Opiekując się inną osobą poświęcasz jej swój czas i energię. Trochę jak z baterią, by mogła zasilać prądem sama musi być naładowana. Troska o siebie to warunek konieczny troski o innych. Gdybyś potrzebował pomocy w tym zakresie to także warto skonsultować się z psychoterapeutą. Gabinet psychoterapii behawioralno-poznawczej Wamka & Wamka oferuje konsultacje z dobrymi specjalistami, z którymi można umówić się osobiście, telefonicznie lub mailowo. Ponadto istnieje możliwość przeprowadzenia konsultacji online poprzez program Skype.

Powrót do artykułów
Anna Wamka
psycholog
seksuolog
psychoterapeuta
Absolwentka Psychologii Szkoły Wyższej Psychologii Społecznej. Ukończone studia podyplomowe z zakresu Seksuologii Klinicznej. Obecnie w trakcie procesu certyfikacji psychoterapii Poznawczo-Behawioralnej.
Czytaj więcej