Psychologia

ADHD – Kiedy „normalne” staje się wyjątkiem w świecie ciągłych wyzwań?

ADHD - epidemia współczesności czy wyzwanie normalności
ADHD - epidemia współczesności czy wyzwanie normalności
  • Psychologia

Wprowadzenie

W ostatnich latach mogliśmy zaobserwować gwałtowny wzrost liczby osób identyfikujących się z zaburzeniami koncentracji lub otrzymujących diagnozę ADHD. W społeczeństwie, gdzie wygoda dostępu do informacji i tempo życia nieustannie rosną, postrzeganie własnych zdolności poznawczych często zmienia się. Jaki jest więc prawdziwy powód tego zjawiska? Czy rzeczywiście „wszyscy” zaczęliśmy mieć ADHD, czy też zmieniły się kryteria, według których interpretujemy nasze funkcje wykonawcze? Zapraszam do lektury artykułu, który bada ten temat pod różnymi kątami, mając na uwadze aktualne trendy i badania.

ADHD - kontinuum funkcji wykonawczych

Żyjemy w czasach, w których ADHD jest jednym z najczęściej diagnozowanych zaburzeń neurorozwojowych. Jednakże, to, co nazywamy „ADHD”, może być postrzegane jako naturalny element kontinuum funkcji wykonawczych ludzkiego mózgu. Funkcje wykonawcze, takie jak planowanie, kontrola uwagi i zarządzanie czasem, nie są równomiernie rozłożone w populacji. W rzeczywistości każdy z nas znajduje się gdzieś na tym spektrum – a osoby z ADHD mogą po prostu reprezentować jeden z jego końców.

"Wszyscy mają ADHD" - fenomen autodiagnozy

Rozwój internetu i mediów społecznościowych sprawił, że coraz więcej osób szuka informacji na temat własnych trudności poznawczych w sieci. Popularność blogów, for dyskusyjnych i grup wsparcia doprowadziła do ułatwienia autodiagnozy, często jednak bez odpowiedniej weryfikacji przez specjalistów. W połączeniu z szerzeniem się dezinformacji rodzi się atmosfera, w której ADHD jest postrzegane jako coś powszechnego, co prowadzi do zacierania się linii między „normą” a „zaburzeniem”.

Jednostka a wymagania społeczno-kulturowe

Przenosząc uwagę na kontekst społeczno-kulturowy, musimy zauważyć, że rozwinięte społeczeństwa stawiają przed jednostkami coraz wyższe wymagania. W dzisiejszym świecie ceni się zdolności do wielozadaniowości, ciągłego skupienia i efektywnego zarządzania zasobami. Osoby, które naturalnie wykazują trudności w tych obszarach, mogą być bardziej widoczne i przez to częściej diagnozowane.

Rozmyte granice i wytyczne diagnozowania

Brak wyraźnie określonych kryteriów diagnostycznych sprawia, że diagnoza ADHD często opiera się na subiektywnych opiniach i doświadczeniach klinicystów. Fakt, że nie istnieje jednoznaczny próg, od którego moglibyśmy mówić o ADHD jako o zaburzeniu, wprowadza dodatkowe trudności. Diagnoza staje się tym samym niedokładnym procesem, którego wyniki mogą być różnie interpretowane przez różnych specjalistów.

Zmieniające się oczekiwania - wpływ na częstość diagnozowania ADHD

Zwiększona liczba diagnoz ADHD może wynikać z coraz bardziej skomplikowanych i wydajnych systemów edukacyjnych oraz zawodowych. Szkolnictwo i rynek pracy faworyzują osoby, które mogą utrzymywać wysoki poziom uwagi i skoncentrowania na zadaniu. W takim kontekście, osoby z bardziej rozproszoną uwagą i niższymi umiejętnościami planowania mogą częściej doświadczać trudności.

Medialna reprezentacja ADHD

Nie sposób pominąć roli, jaką w kształtowaniu postrzegania ADHD odgrywają media – zarówno te tradycyjne, jak i nowe. Częste artykuły i reportaże na temat „epidemii ADHD” oraz aktywne kampanie marketingowe firm farmaceutycznych mogą wpływać na podświadome postrzeganie zaburzenia przez społeczeństwo.

Leki na ADHD - używki czy terapia?

Współczesna medycyna oferuje różne leki na ADHD, które zazwyczaj zaliczane są do stymulantów. Używane jako środki farmakologiczne, często spotykają się z krytyką, gdyż działają one w sposób podobny do używek, takich jak kofeina, zwiększając poziom koncentracji i uwagi. W debacie na temat leków na ADHD istotne jest zrozumienie, że nie leczą one zaburzenia, a jedynie wspomagają funkcjonowanie.

Nieuchronność różnorodności funkcji wykonawczych

Zrozumienie ADHD jako punktu na kontinuum normalnych funkcji wykonawczych mózgu może stanowić klucz do świadomej i zrównoważonej debaty na jego temat. Różnorodność ludzkich zdolności poznawczych jest cechą naturalną i unikatową dla każdego z nas. Nie powinna być ona automatycznie przekształcana w diagnozę medyczną bez głębszej analizy indywidualnego przypadku.

Podsumowanie:

Na podstawie tych rozważań, wydaje się, że rzeczywista liczba osób cierpiących na ADHD może być mniejsza niż wynikałoby to z obserwacji trendów społecznych. Nie sposób jednak zaprzeczyć, że ADHD jest realnym wyzwaniem, z którym wiele osób zmaga się na co dzień. Kluczem jest zatem znalezienie równowagi między uznaniem indywidualnych trudności a przestrzeganiem przed nadmierną patologizacją i niepotrzebnym etykietowaniem.

W obliczu tych wyzwań, rola specjalistów i środowiska medycznego staje się coraz ważniejsza, zarówno w kontekście diagnozy, jak i oferowania skutecznej pomocy na miarę indywidualnych potrzeb pacjentów. Opracowanie klarownych, jednolitych wytycznych diagnostycznych i terapii, które będą dostosowane do szybko zmieniającego się świata i jego wymagań, pozostaje kluczowe dla przyszłości poczucia „normalności” i zdrowia psychicznego. Jako społeczeństwo powinniśmy również dążyć do budowania świata akceptującego różnorodność i wspierającego każdego człowieka w jego unikalnych wyzwaniach.

Jeśli zainteresował Cię ten artykuł i chcesz otrzymywać powiadomienia o kolejnych, zapisz się do naszego newslettera.

O autorze

Maciej Wamka

  • Psycholog
  • Psychoterapeuta
  • Psycholog dziecięcy

Jestem psychologiem, psychologiem dziecięcym, psychoterapeutą nurcie Poznawczo – Behawioralnym. Jako nastolatek oglądałem filmy i czytałem książki psychologiczne. Pierwszą książkę, którą dobrze zapamiętałem to ”Świat Zofii” autora Gaardera Josteina, co prawda książka jest wprowadzeniem do filozofii lecz dla mnie była początkiem rozważań nt. życia, natury ludzkiej, kwestii emocjonalnych.

Jestem absolwentem Psychologii – Szkoły Wyższej Psychologii Społecznej w Sopocie (obecnie Uniwersytet SWPS).

Poznaj mnie lepiej

Avatar photo

Poznaj lepiej psychologię

Te artykuły mogą Cię zainteresować

Jak zaniedbanie emocjonalne w dzieciństwie wpływa na emocje dorosłych?

Jak zaniedbanie emocjonalne w dzieciństwie wpływa na emocje dorosłych?

Wprowadzenie Podejmijmy wspólnie wyprawę w głąb ludzkiego serca i umysłu, miejsce gdzie zawiązuje się łańcuszek emocji, pasji i relacji. Nie od dziś wiadomo, że inteligencja emocjonalna wpływa na nasze życie niemal równie mocno co tradycyjny iloraz inteligencji (IQ). [...]
Czytaj cały artykuł
Dzieci i lęki – jak rozpoznać i pomagać najmłodszym w walce z niepokojem?

Dzieci i lęki – jak rozpoznać i pomagać najmłodszym w walce z niepokojem?

Wprowadzenie We współczesnym świecie dzieci i młodzież coraz częściej zmierzyć się muszą z potężnym przeciwnikiem – lękiem. Od zagrożeń płynących z ekranów po presję osiągnięć – skala potencjalnych źródeł niepokoju jest szeroka. W niniejszym artykule pragniemy zwrócić [...]
Czytaj cały artykuł
ADHD w Relacjach

ADHD w Relacjach

Wprowadzenie ADHD, czyli Zespół Nadpobudliwości Psychoruchowej z Deficytem Uwagi (dowiedz się więcej), to zaburzenie, które dotyka wielu osób i ma znaczący wpływ na różne aspekty życia, w tym relacje międzyludzkie. W tym artykule przyjrzymy się, jak ADHD [...]
Czytaj cały artykuł

Umów się na pierwszą rozmowę
i dowiedz się, jak możemy ci pomóc

Umów konsultację online