AGRESJA W RODZINIE – CO ROBIĆ?

  • Psychologia
  • Psychologia dziecięca

Niekontrolowany wybuch agresji może być spowodowany najmniejszą błahostką, która w obliczu sporu przeobraża się w olbrzymi konflikt. Nie pomaga nam codzienny pośpiech w jakim przychodzi żyć rodzinom w dzisiejszych czasach. Często sami nie znamy sposobów na radzenie sobie z  nadmiernym stresem – chcemy nadążać za wzrastającym tempem życia jednocześnie nie umiejąc radzić sobie z naszymi trudnymi emocjami.

Żaden moment na wybuch agresji nie jest odpowiedni

Wystarczy, że po stresującym dniu zauważamy, że dziecko po raz kolejny nie włożyło butów do szafki lub znowu wylało na siebie sok, lub po raz kolejny spóźniło się do szkoły i konflikt gotowy. Z dziećmi bywa podobnie, gdyż one także narażone są na codzienny stres w szkole. Po powrocie do domu także mogą mieć potrzebę wyładowania nadmiaru nagromadzonych napięć i emocji.  Niestety nie zawsze w konstruktywny sposób.

Agresja ze strony dziecka może być spowodowana nadmiernymi oczekiwaniami, pośpiechem, wydawaniem przez rodzica niejasnych poleceń zamiast precyzyjnej komunikacji, nadmiernym nadzorem, brakiem zaufania do dziecka, a także brakiem wyraźnego stawiania granic. Najbardziej destruktywny wpływ ma stosowanie agresji w wychowaniu – wydawanie gróźb, straszenie, krzyczenie, bicie. Często wynika to z przejęcia przez rodziców takiego modelu wychowania jaki był stosowany wobec nich, a z kolei dziecko z czasem zaczyna zachowywać się tak, jak jest traktowane (np. bije i krzyczy) – stąd mówi się, że agresja rodzi agresję.

Czynniki minimalizujące agresję

Istnieje kilka czynników minimalizujących agresję w rodzinie. Jednym z nich jest wytworzenie silnych więzi emocjonalnych w rodzinie, a także wdrożenie wolnych od przemocy metod wychowawczych. Kolejnym czynnikiem jest wyznaczanie granic i ich egzekwowanie – pomocne są w tym np. wspólne kontrakty – czyli zbiory zasad domowych obejmujące tak dorosłych jak i dzieci. Warto też spokojnie wyjaśniać zaistniałe sytuacje. Tutaj może mieć zastosowanie non-violent communication (NVC) czyli tzw. porozumienie bez przemocy – sposób komunikacji pozwalający zapobiegać konfliktom.

W opanowaniu agresji może pomóc danie dziecku czasu na uspokojenie się tzw. time out (o ile natężenie agresji nikomu nie zagraża). Warto także wskazać dziecku co może zrobić ze swoją złością (porozmawiać, być asertywne, rozładować ją w bezpieczny sposób, np. przez rysowanie, bicie w poduszkę).

Należy także przyglądnąć się temu, jak sami funkcjonujemy i jak rozwiązujemy konflikty. Małżeńskie kłótnie nie są niczym niezwykłym jednakże mogą wpływać na poczucie bezpieczeństwa dziecka. Jeśli trwają zbyt długo mogą rodzić w nim kumulujące się z czasem napięcie. Gdy dzieje się coś niedobrego w życiu rodzica to zawsze pierwsze odczuwa to dziecko.

Często warto zwrócić się o pomoc do specjalisty. Może to być psycholog szkolny lub niezależny specjalista, najlepiej psycholog dziecięcy. W większości placówek szkolnych w Szczecinie funkcjonują gabinety psychologów, choć ich czas dostępności jest bardzo różny. Część rodziców decyduje się na kontakt z psychologiem spoza placówki edukacyjnej dziecka – warto wtedy wybrać dobrego psychologa. Cenna może być opinia znajomych, a jeśli takich brak, wówczas można umówić się po prostu na pierwsze spotkanie. Szczecin na szczęście oferuje wiele miejsc, gdzie można zasięgnąć porady, uczestniczyć w konsultacjach lub psychoterapii.

O autorze

Maciej Wamka

  • Psycholog
  • Psychoterapeuta
  • Psycholog dziecięcy

Jestem psychologiem, psychologiem dziecięcym, psychoterapeutą nurcie Poznawczo – Behawioralnym. Jako nastolatek oglądałem filmy i czytałem książki psychologiczne. Pierwszą książkę, którą dobrze zapamiętałem to ”Świat Zofii” autora Gaardera Josteina, co prawda książka jest wprowadzeniem do filozofii lecz dla mnie była początkiem rozważań nt. życia, natury ludzkiej, kwestii emocjonalnych.

Jestem absolwentem Psychologii – Szkoły Wyższej Psychologii Społecznej w Sopocie (obecnie Uniwersytet SWPS).

Poznaj mnie lepiej

Avatar photo

Poznaj lepiej psychologię

Te artykuły mogą Cię zainteresować

Jak zaniedbanie emocjonalne w dzieciństwie wpływa na emocje dorosłych?

Jak zaniedbanie emocjonalne w dzieciństwie wpływa na emocje dorosłych?

Wprowadzenie Podejmijmy wspólnie wyprawę w głąb ludzkiego serca i umysłu, miejsce gdzie zawiązuje się łańcuszek emocji, pasji i relacji. Nie od dziś wiadomo, że inteligencja emocjonalna wpływa na nasze życie niemal równie mocno co tradycyjny iloraz inteligencji (IQ). [...]
Czytaj cały artykuł
ADHD - epidemia współczesności czy wyzwanie normalności

ADHD – Kiedy „normalne” staje się wyjątkiem w świecie ciągłych wyzwań?

Wprowadzenie W ostatnich latach mogliśmy zaobserwować gwałtowny wzrost liczby osób identyfikujących się z zaburzeniami koncentracji lub otrzymujących diagnozę ADHD. W społeczeństwie, gdzie wygoda dostępu do informacji i tempo życia nieustannie rosną, postrzeganie własnych zdolności poznawczych [...]
Czytaj cały artykuł
Dzieci i lęki – jak rozpoznać i pomagać najmłodszym w walce z niepokojem?

Dzieci i lęki – jak rozpoznać i pomagać najmłodszym w walce z niepokojem?

Wprowadzenie We współczesnym świecie dzieci i młodzież coraz częściej zmierzyć się muszą z potężnym przeciwnikiem – lękiem. Od zagrożeń płynących z ekranów po presję osiągnięć – skala potencjalnych źródeł niepokoju jest szeroka. W niniejszym artykule pragniemy zwrócić [...]
Czytaj cały artykuł

Umów się na pierwszą rozmowę
i dowiedz się, jak możemy ci pomóc

Umów konsultację online