Jeśli nie wiesz, od kogo zacząć, opisz przede wszystkim to, z czym potrzebujesz pomocy. Psycholog, psychoterapeuta i psychiatra mają różne przygotowanie i zadania, choć jedna osoba może łączyć więcej niż jedną z tych ról. Przy wyborze warto sprawdzić kwalifikacje konkretnego specjalisty oraz zakres proponowanego spotkania.
Czym zajmuje się każdy z tych specjalistów?
Materiał Polskiej Akademii Nauk o zawodach związanych ze zdrowiem psychicznym wyjaśnia podstawowe różnice. Psycholog ukończył studia magisterskie na kierunku psychologia i może zajmować się m.in. diagnozą psychologiczną, konsultacją i pomocą psychologiczną. Psychoterapeuta ma przygotowanie do prowadzenia psychoterapii. Psychiatra jest lekarzem, może rozpoznawać i leczyć zaburzenia psychiczne, w tym przepisywać leki.
Psycholog może być również psychoterapeutą, jeśli zdobył odpowiednie dodatkowe przygotowanie. Sam dyplom psychologii nie mówi jeszcze, w jakiej metodzie ktoś prowadzi terapię. Z kolei psychoterapeuta nie przepisuje leków z racji samego wykonywania psychoterapii; do tego potrzebne są uprawnienia lekarskie.
Od czego zacząć, gdy trudno nazwać problem?
Przygotuj krótki opis: co się zmieniło, od kiedy to trwa i jak wpływa na sen, pracę, relacje lub codzienne obowiązki. Zamiast wybierać rozpoznanie z internetu, możesz powiedzieć: „Od kilku tygodni prawie nie śpię i coraz trudniej mi pracować. Nie wiem, jakiej pomocy potrzebuję”.
Podczas pierwszego kontaktu zapytaj, czy dana osoba zajmuje się takimi trudnościami. Konsultacja psychologiczna może służyć uporządkowaniu sytuacji i wskazaniu dalszej drogi. Jeśli rozważasz leczenie lekami, potrzebujesz oceny lekarskiej lub masz wątpliwości dotyczące obecnego leczenia, właściwym rozmówcą jest lekarz. Nie odstawiaj ani nie zmieniaj leków na podstawie lektury artykułu.
O co zapytać przed umówieniem wizyty?
- Jakie ma Pan/Pani przygotowanie do pracy z moją trudnością?
- Czy to konsultacja, diagnoza psychologiczna czy rozpoczęcie psychoterapii?
- W jaki sposób ustalimy, czy ta forma pomocy jest odpowiednia?
- Co możemy zrobić, jeśli potrzebna będzie konsultacja innego specjalisty?
W przypadku psychoterapii możesz zapytać także o ukończone lub trwające szkolenie, metodę pracy i superwizję. Sprawdź te informacje w biogramie i dopytaj o niejasne określenia. Nazwa usługi w formularzu rejestracji powinna odpowiadać temu, czego oczekujesz od wizyty.
Kiedy zwykły termin konsultacji nie wystarcza?
Przy nagłym zagrożeniu życia lub zdrowia potrzebna jest pomoc ratunkowa, a nie oczekiwanie na planową sesję. Silne nowe objawy fizyczne również wymagają oceny medycznej. Ustalenie psychologicznego podłoża trudności nie powinno polegać na pomijaniu zdrowia somatycznego.
O tym, czego można oczekiwać od wstępnego spotkania, przeczytasz w materiale Czym jest konsultacja psychologiczna?.
Jeśli chcesz najpierw uporządkować swoje trudności i możliwe formy pomocy, możesz zacząć od konsultacji. Możesz poznać ofertę psychoterapii dorosłych i sprawdzić termin konsultacji u Macieja Wamka. Dostępność regularnej terapii ustala się osobno.
Jeśli trudno Ci nazwać powód zgłoszenia, przeczytaj, jak zacząć rozmowę z psychologiem.
